Oficiální informační server statutárního města Karviné

Jazykové verze

česky   |   english   |   polski   |   po našymu

Horní (hlavní) menu

Stromové (vedlejší) menu

Homepage > Po našymu > O mieście z gruntu

O mieście z gruntu

Hlavní obsah stránky

Karvina ležy ganc u Polskich granic a kapečke dali od Słoviynskich, ale ni moc- takich 40 kilometróv. Inaczyj se tymu móvi Moravskoślónski kraj, ale my viymy, že to je kraj Ślonskomoravski, viyncyj zbliska i historyčně vidziane – Ciešyński Ślónsk.

Jak by jóm tak pomierził na šyřke i delke, tak mo beztak takich 57,48 km2. A jak by chcioł gdosik viedzieć čy mo aji jaki poledniki a rovnoběžki, tak ja: 49° 51´30´´ mieřónc od rovnika ku Polarnimu kolcu a 18° 32´15´´ mieřónc od Grinviča ku Syberyji.

Ludzióv jak mróvkóv-přes šejdziesiónt tři tysiyncy, stym, že na jedyn kilometer se jich vlezie asi tak 1096. A to tu sóm głóvně Česi, Słoviocy a Polocy, no a aby se domóvili, tak glyndzóm po našymu.

Karvina je fest vysoko, bo takich 230 metróv vyžyj jak Jadran čy Čorne moře, tymu je tu tež tak v pruměru v lufcie dzieviynć stupňov ciepła čy zimy-podle tego jaki je sezón. Jagby tak narachovoł kiela za rok napadze, tak by se dorachovół dobrych 778 milimetróv, ale to nieśmi přiść vielko voda, kiero už tu teraz byvo jaksik čynsto. No ale normalně našo šumno řyka Olza płyně po dolině jak před laty..

Karvina je tak vielko, že třa było jóm rozdzielić na čynści, aby se tu čłoviek neztracił-tóž tu mómy Fryštot (s přepieknym zómkym), Šachty – (kaj se faro do zgupnycio), Darkóv (s fajnymi lazňami), no i taki čynści, kaj se głóvně miyško- Raj, Stare čy Nove Miasto, Mizeróv, Granice a Łónki.

03-FEB-2009 | File | 2007 kB

O mieście z gruntu 1 - formát mp3

Karvina se za ostatni roki fest vylepšyła –gdo tu delšóm dobe něbył, tak musi być ganz vydzivočóny, bo z kiejsik yny haviyřskigo miasta to je dzisio miasto z opraviónym zómkym a inšymi pamióntkami (bajć křivy kościół Petra z Alkantary znany jako Česko Pisa), vyrychtovanym rynkym a novymi gospodami, łobchodami..Do tego všyckigo tu je pełno turystóv z całego śviata, kieři se tu chodzóm lyčyć do lazni, no a ganz kupa studentóv, bo mómy univerzite a dalše škoły. Čyli už nima provda, že Karvina je yny jakisik zbabrane miasto, kaj nic nima-stoji za to tu přiść a połoglóndać a do se tu aji investovać! A jak by tak hladoł plac na jakisik investycyje, tak by go bajć našeł na Prumyslovej zoně, za kieróm miasto erbło nějednóm nagrode.

Jagbyście se ludečkovie tak přelecieli nad miastym jakimsik erym- albo ni- vystarčyło by se podzivać na fotki z era, kiere sóm na googlu čy na mapy.cz, tak byście něvieřili, jak je v Karvině zielóno. My tu mómy všelijakich strómóv a křokóv, kaj jaki ptoki albo važki sóm tu aji chrónióne. Dokóňca se planuje aji Darkovski moře, kaj bedóm móc dziecka dzivočyć ze serfami a rybioře pujdóm na žraloki.

A jak my tu kulturně žyjymy- každóm chvile na rynku sóm koncerty od rocku po klasyke, všelijaki jarmarki a jak to na nas přidzie, tak śviyntujymy po całym mieście, bo ešče v parku, v amfiku, kiery se bydzie rychtovoł na vielki imprezy a zastřešovoł, aby nóm za kark něnapadało.

03-FEB-2009 | File | 1673 kB

O mieście z gruntu 2 - formát mp3

A beztak ani neviycie, že se v Karvině urodziła Dana Zátopkovo, kiero v śviecie kaj co povygrovała (głóvně olympiady) za to, že ciepała nejdali oštěpami, dokóňca dali jak jeji chłop, kiery zaś umiół nejrychli zalacieć se podzivać, kaj tyn oštěp skóňčył! Ešče se tu urodził aji tenista Radek Štěpánek a fešne dziouški jako topmodelka Petra Němcovo albo misska Zuzana Jandovo.

Karvino je ale znómo tež dziynki lazňóm- to viy ni ynym kaj jaki arabski šejk, ale aji nasi ludzie, kierych na počóntku pobytu přiviezom ze štajfnymi klynkorami na vozičkach a na kóňcu jich nělza zervać z tanečnigo parketu, jak valóm kazačok. Fandovie hazenej (ciepanej) viedzóm, že Karvina se dzieržy na republikovej špicy nějedyn rok a ciepióm tymi balónami po całym śviecie. Gdo je kapečke přes muzyke, tak zno tutejšy dziecki pievecki sbor Permonik, kiery rajzuje po všelijakich śviatovych festivalach a zbiyro nagrody jak gřiby po ceście.

Do turystóv mo Karvina narychtovane všelijaki fajnšmekroviny- mogóm bruslić na papuciach po całym zómku Fryštot a přiległym Lottyhauzie , porajtovać s kóňami a historickim kočarym po zameckim parku, vymočyć se a poviřić v lazeňskich wellness centrach a kupa dalšych srand ich tu čako v podobě Paklóv zažitkóv (Balíčky zážitků).

03-FEB-2009 | File | 1386 kB

O mieście z gruntu 3 - formát mp3

Aby Vas něnudzić historyjóm miasta, vypichnymy ynym taki najvažnějše momenty:

  • doba lodovo ( jak je fest silno zima, tak něviadómo, čy už v Karvině skónčyła)
  • doba kamiynno (z młodšej doby kamiynnej mo Karvina aji jakisik nalezy- beztak šycki šutry, co tu mómy, sóm z tej doby)
  • rok 1268 po Jezuskovi se považuje za rok załožyňa Karvinej. Wtedy to był Fryštot – čyli ta čynść, co je dzisiejšym centrym miasta. Fryštot był fajně na ceście od Vyngier až ku Baltu, tak se tu łobchodovało, šmeliło a miasto vzkvitało, pokiel něbyły vojny, požary čy inše pogromy
  • v drugi połóvce 18. stulecio tu našli čorne wyngli a tym to všycko začło –ród Laryšóv – Mönnichóv , čyli našych vyngolobaronóv, se tak vyšvihnył, že dziynki majóntku załožónymu na fiedrovaňu zastovali aji važně funkcyje u cysořa..
  • od połóvki 19. stulecio se začły rozvijać aji lazně, bo jak tak kopali ci haviyře dali a głymbi, tak narazili na jodobromovóm vode, kiero jim robiła tak fajně na klynkora, že usóndzili, že bydzie lyčyć kaj co..
  • v roku 1948 se spojił Fryštot, Karvinna, Darkóv, Raj i Stare Miasto, kiere były do tego času miastečkami, v jedno miasto Karvina.

03-FEB-2009 | File | 1500 kB

O mieście z gruntu 4 - formát mp3

Login